خداى بر ايشان . و غارهم بخير : نيكوئى بخشيد آنها را . و غار فلانا : سود رسانيد بر فلان . و اللهم غرنا ( qern ) بخير و غرنا ( qorn ) بخير ( يائى و واوى ) يعنى خداوندا نيكوئى بخش ما را . و غارنا الله بخير : نيكوئى بخشيد ما را خدا . غير ( qayr ) پ . كلمهء مأخوذ از تازى و مستعمل در استثنا بمعنى مگر و جز . و همچنين كلمهء غير از و كلمهء به غير . و نيز غير : كلمهء نفى بمعنى ناوبى كه چون بر سر اسمى درآيد آن را منفى مىكند مانند : غير بعيد يعنى نزديك . و غير جايز : ناروا . و غير جنس : ناجنس . و غير حاضر : ناپديد و غايب . و غير خالص : ناپاك . و نار است . و غير مثمر : بىبار و بيفايده . و غير مشكوك : يقين و بىشك . و غير معين : مبهم و نامعين . و غير واقع : بىاساس و بىبنياد . غير ( qayr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيگانه و اجنبى ضد خودى . و كس ديگر . و مال غير : مال كس ديگر . و كار غير : كار ديگرى . غير ( qir ) ا . پ . جوششى كه بر اعضاى آدمى برآيد و پهن شده بشره را سرخ گرداند و بتازى شرا گويند . غير ( qiyar ) ا . ع . ديه و خونبها . و هلاكى . ج : اغيار . و غير الدهر : سختيها روزگار كه ديگرگون گرداند . غير ( qiyar ) ا . ع . ج . غيرة . غير ( qoyor ) ص . ع . ج . غيور . غيران ( qayr n ) ص . ع . مرد با رشك . ج : غيارى و غيارى . غيران ( qir n ) ع . ج . غار . غيرة ( qayrat ) م . ع . غار غيرا و غارا و غيرة و غيارا . مر . غير . غيرة ( qirat ) ا . ع . بارشكنى . و خواربار . و محصول فراوان . و ديه و خونبها . و باران . و هلاكى . ج : غير . و نيز غيرة : رشك . غيرت ( qayrat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و حسد . و حميت و محافظت عصمت و آبرو و ناموس و نگاهدارى عزت و شرف . و غيرت خوردن و يا غيرت داشتن : رشك بردن و رقابت كردن . و حفظ ناموس كردن . و بىغيرت : بيرشك و بىناموس و لاابالى در محافظت آبرو و شرف . غيرت افزا ( qayrat - afz ) ص . پ . افزايندهء رشك و حسد . غيرتمند ( qayrat - mand ) و غيرتى ( qayrati ) ص . پ . رشكين و غيور . و داراى ناموس و نگهدار آبرو و شرف . غير زاد ( qir - z d ) ا . پ . روسپى زاده و غرزاد . غير منصرف ( qayre - monsaref ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح صرف و نحو : كلمه‌اى كه در آن دو علت و يا يك علت كه قائم مقام آن دو علت باشد از نه علت منع صرف يافت شود و كسره و تنوين در آن كلمه داخل نگردد مانند احمد و احمر و حمراء و طلحة و ابراهيم و مساجد و بعلبك و عطشان و جز آن . غيره ( qaqre ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه ضد خودى و آشنا . و ديگرى و كس ديگر . غيرها ( qayro - h ) و غيرهم ( qayro - hom ) و غيرهما ( qayro - hom ) ع . كلمهء مركب از غير و از ضميرها و هم و هما . غيرى ( qayr ) ص . ع . زن با رشك . ج : غيارى . غيرى ( qayri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجنبى و بيگانه . و كسى . غيريت ( qayriyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بينونيت و دوتائى . و تغيير . و نا معلومى و عدم تحقق . غيژيدن ( qij ? idan ) ف ل . پ . خزيدن مانند مار . و به چهار دست و پا مانند كودكان راه رفتن . و به روى زانو نشسته راه رفتن مانند مردمان شل . غيس ( qis ) ص . ع . لمم غيس : زلف انبوه بسيار درهم پيچيدهء خوش و نيكو . غيسات ( qays t ) ا . ع . غيسات الشباب : تيزى جوانى و اول و تازگى آن . و گل جوانى . غيسان ( qays n ) ا . ع . غيسان الشباب : حدت شباب و اول و تازگى آن . و ليس هذا من غيسانه : نيست اين از جنس و نوع آن . و نيز غيسان : مردمان و خلايق . غيسانة ( qays nat ) ا . ع . گل جوانى و اول آن . و زن نازنين و دلربا . و تندرستى و سلامتى نيكو . و نيك پرورده شده . غيسانى ( qays niyy ) ص . ع . خوبروى نيك قامت . غيش ( qic ) ا . پ . غم و اندوه بسيار . و بد حالى فراوان . و هر چيز انبوه مانند بيشه و جنگل و جز آن . و چوب هنگفت . غيشانيدن ( qic nidan ) ف م . پ . غيشيدن فرمودن و كنانيدن . غيشه ( qice ) ا . پ . جنگل و بيشه . و نيستان . و علفى كه از آن جوال سازند و كاه و سرگين و جز آن بدان كشند و نيز از آن حصير سازند . و جوال كاه كشى را نيز گويند . و غيشهء مشك : نام داروئى كه با مشك آميخته‌اند . غيشيدن ( qicidan ) ف م . پ . خواستن چيزى و آرزوى آن داشتن . غيض ( qayz ) ا . ع . بچهء ناتمام افگنده . و اعطاه غيضا من فيض : بخشيد او را اندكى از بسيار .